Duurzame warmte voor De Wissel

Op de Diestsevest in Leuven wordt binnenkort een nieuw hoofdstuk geschreven voor De Wissel vzw. Naast het Montfortanenklooster, verrijst de komende jaren een nieuw gebouw waarin de afdelingen De Rotonda en Het Vertrek, samen met de administratie van De Wissel, een nieuw thuis krijgen.

Wat het project extra bijzonder maakt, is de manier waarop het gebouw straks verwarmd zal worden: met duurzame warmte uit de bodem, geleverd en beheerd door ECOOB. Een mooi voorbeeld van hoe een energiecoöperatie en een organisatie uit de bijzondere jeugdzorg elkaar kunnen versterken.

Wie is De Wissel?

De Wissel vzw is een organisatie, actief in de bijzondere jeugdzorg. Wat in 1981 begon als een residentiële instelling voor kwetsbare meisjes, is uitgegroeid tot een heel begeleidingsnetwerk voor kwetsbare jongeren en jonge gezinnen, met afdelingen zoals De Rotonda, De Switch, Centrum Molenmoes, De Shelter, Columbus, Overkop en Het Vertrek.

Directeur Ann Truyens vat de missie van de organisatie kernachtig samen: 

De Wissel streeft naar een "herbergzame samenleving" en gelooft sterk in het idee dat een goede samenleving mensen mogelijkheden geeft, terwijl een slechte samenleving hen net beperkt. De Wissel wil daarom niet geïsoleerd werken, maar actief verbindingen leggen met de buurt, met vrijwilligers en met andere organisaties, zodat zorg een vanzelfsprekend deel van de samenleving wordt in plaats van iets aan de rand ervan.

Die verbindende visie is meteen ook de rode draad doorheen het project op de Diestsevest, waar bouwen aan een nieuw gebouw hand in hand gaat met bouwen aan een duurzame en lokaal verankerde energie-oplossing.

Een nieuw gebouw op de Diestsevest

Op Diestsevest 119 in Leuven start De Wissel de werken voor een nieuwbouw die plaats zal bieden aan twee leefgroepen, de afdelingen Rotonda en Het Vertrek, telkens goed voor groepen van jonge meisjes, en aan de administratie van de organisatie. Het nieuwe gebouw zal uiteindelijk vier verdiepingen tellen, inclusief een half ondergrondse verdieping die dankzij het niveauverschil in het terrein en de introductie van een Engelse koer toch voldoende daglicht binnenkrijgt. In totaal gaat het om een gebouw van ongeveer 360 m² grondoppervlakte, ingeplant op een groene site waar zoveel mogelijk bestaande bomen behouden blijven.

De werken zijn ondertussen gestart: de geothermische boringen en de eerste graafwerken. Die volgorde is niet toevallig, net de geothermische boringen vormen de basis van het duurzame energieconcept van het gebouw, en dat is precies waar ECOOB mee aan de slag gaat.

Duurzame warmte via een warmteproductie-installatie van ECOOB

Voor de verwarming en het sanitair warm water van het nieuwe gebouw kiest De Wissel niet voor een klassieke stookinstallatie, maar voor duurzame warmte uit de bodem. ECOOB zal hiertoe een warmteproductie-installatie ontwerpen, financieren, installeren, beheren, onderhouden én exploiteren, en gedurende een periode van dertig jaar warmte leveren aan het gebouw, zowel voor de seizoensgebonden comforttemperatuur (verwarming) als voor sanitair warm water.

Concreet investeert ECOOB in:

• de geothermische boorpunten en het bijhorende collectornet;

• de warmteproductie-eenheden (de warmtepompen die de bodemwarmte omzetten naar bruikbare temperatuur);

• de warmtewisselaars, buffervaten en circulatiepompen;

• de bijhorende hoofdregeling, met onder meer sturing, sensoren, caloriemeters en drukmeters.

De onderdelen die zich dichter bij de eigenlijke gebruikszijde van het gebouw bevinden zoals de ventilatie- en luchtbehandeling, de warmteafgiftetoestellen en/of vloerverwarming, en de apparatuur voor de lokale regeling blijven voor rekening van De Wissel. Zo ontstaat een duidelijke taakverdeling: ECOOB zorgt voor de opwekking en levering van de warmte aan de basis, De Wissel voor de verdeling en afgifte ervan binnen het gebouw.

Wat deze samenwerking bijzonder maakt, is de timing: de warmteproductie-installatie wordt niet achteraf toegevoegd, maar gerealiseerd gelijktijdig met de oprichting van het gebouw zelf. De geplande werken maken deel uit van één gezamenlijke aannemingsopdracht, uitgeschreven door De Wissel en ECOOB samen. Daardoor kunnen de geothermische boringen, de technische ruimtes en de aansluitingen op de ruwbouw perfect op elkaar worden afgestemd, in plaats van dat een warmtesysteem nadien met veel meerkost in een bestaand gebouw moet worden ingepast.

Het juridische kader: een recht van opstal

Om deze investering mogelijk te maken, hebben De Wissel en ECOOB een recht van opstal afgesloten op het perceel aan de Diestsevest. Dat recht van opstal geeft ECOOB de toelating om, naast de warmteproductie-installatie, ook een PV-installatie te plaatsen op het dak en in de ondergrondse technische ruimtes van het nieuwe gebouw, en in de ondergrond van het perceel.

Het recht van opstal loopt over een periode van 33 jaar en bestaat uit twee fases: maximaal drie jaar voor de plaatsing van de installaties, gevolgd door een exploitatieperiode van dertig jaar. Gedurende die exploitatieperiode blijft ECOOB eigenaar van de installaties, ook al staan ze op grond van De Wissel. Na afloop van de dertig jaar exploitatie wordt De Wissel automatisch en kosteloos eigenaar van de volledige Warmteproductie-installatie.

Voor het recht van opstal zelf is geen vergoeding verschuldigd: de meerwaarde zit in de duurzame, comfortabele en voorspelbare warmtelevering gedurende drie decennia, en uiteindelijk in een installatie die zonder bijkomende kost overgaat naar De Wissel.

Waarom deze aanpak past bij ECOOB

Dit project is een schoolvoorbeeld van hoe ECOOB als energiecoöperatie te werk gaat: niet alleen investeren in zonnepanelen op daken, maar ook in de infrastructuur die gebouwen op een structurele manier duurzaam verwarmt. Door zelf te investeren in ontwerp, financiering, installatie, beheer en onderhoud van de Warmteproductie-installatie, en door dertig jaar lang garant te staan voor de warmtelevering, neemt ECOOB een deel van de technische en financiële last weg bij De Wissel. Zo kan een organisatie uit de social profit, die structureel afhankelijk is van giften, subsidies en de inzet van vrijwilligers om haar werking rond te krijgen, toch investeren in een toekomstgerichte, fossielvrije energie-oplossing zonder daarvoor zelf het volledige kapitaal te moeten voorschieten.

Voor de jongeren en jonge gezinnen die in het nieuwe gebouw zullen wonen en begeleid worden, betekent dit concreet: een comfortabel binnenklimaat en warm water, verzekerd via een installatie die is opgebouwd rond duurzame, geothermische warmte in plaats van fossiele brandstoffen. Voor De Wissel betekent het bovendien een langetermijnpartner die mee het risico en het beheer van de installatie draagt, en die na dertig jaar de volledige installatie kosteloos overdraagt.

De werken zijn gestart

Op de Diestsevest zijn de werken intussen van start gegaan. Van de in totaal 12 geothermische boringen van 110 meter diep is de derde voltooid. Het eerste zichtbare teken van de warmteproductie-installatie die ECOOB hier realiseert. Terwijl de boringen verder gezet worden, wordt tegelijk het terrein bouwrijp gemaakt. Van zodra het gebouw in gebruik wordt genomen, gaat de exploitatiefase van start en levert ECOOB dertig jaar lang duurzame warmte aan De Rotonda, Het Vertrek en de administratie van De Wissel.

Met dit project bevestigen De Wissel en ECOOB dat zorg voor kwetsbare jongeren en zorg voor het klimaat elkaar niet hoeven uit te sluiten, integendeel, ze kunnen elkaar in hetzelfde gebouw, op hetzelfde perceel, en met dezelfde bouwploeg versterken.

Word mede-investeerder in dit project

Dit verhaal wordt pas echt mogelijk dankzij burgers zoals jij. Als coöperant van ECOOB investeer je rechtstreeks mee in het verbeteren van gebouwen zoals dat van De Wissel op de Diestsevest, en zorg je er zo mee voor dat kwetsbare jongeren en jonge gezinnen ook morgen nog kunnen rekenen op een comfortabel, betaalbaar en duurzaam verwarmd gebouw.

Jouw investering blijft niet abstract: ze krijgt een gezicht in je eigen buurt, of het nu gaat om een jeugdzorgorganisatie, een zorgcentrum, een school of een sportclub. Je geniet daarbij van een bescheiden jaarlijks dividend, terwijl je geld mee de energietransitie versnelt bij organisaties die het verschil maken maar zelf onvoldoende middelen hebben om te investeren.

Word jij ook coöperant van ECOOB en investeer je mee in projecten zoals dit? Ontdek hoe je kan instappen via ecoob.be/participeren of neem contact op met ons team voor meer informatie.