Zelf investeren in wind? Dat kan!

Op zee waait het gemiddeld harder en constanter dan op land; grotere windturbines en dus meer opbrengst; eenvoudiger procedure en dus minder financiële risico’s; België is een wereldspeler in wind-op-zee (veel expertise); de Noordzee is gunstig door relatief geringe waterdiepte en nabijheid van havens (minder kosten voor kabels/transport/onderhoud); wind en zon zijn complementair.

Een zone in de Noordzee, voorbehouden voor windparken. De exploitatie zal in 3 fases gebeuren van telkens om en bij de 700 MW die telkens apart gegund zullen worden door de overheid. Momenteel is er enkel een gunningsconcessie voor zone 1. De totale zone zal instaan voor zowat 25% van alle stroomverbruik in België.

 Consortia bestaan uit zeer grote marktpartijen: energieleveranciers en industriële spelers (Aspiravi, Colruyt, Eneco, Engie/GDF Suez, Elicio, Orsted, RWE, Total, Parkwind, Vattenfall, Z-Kracht…), baggeraars (DEME, Jan De Nul) en financiers (Ackermans & Vanharen, Nethys, Nuhma, EFIN, FINEG, Socofé, SRIW,…). 

Daarom verenigen burgercoöperaties zich: via SeaCoop (waarvan lokale energiecoöperaties zoals ECOOB stichtend lid en aandeelhouder zijn) om mee te dingen naar nieuwe windmolenparken. 

Voor Princes Elisabethzone 1 (PEZ1) is er een samenwerkingsovereenkomst met Eneco, Oceanwinds en Otary.

Een windturbinepark kan wellicht niet worden aangelegd in of in de directe omgeving van esstierde scheepvaartroutes. Ook jacht- en gehengdvisserij is niet mogelijk in de omgeving van windturbineparken. Valen voor risico. Onze initiatie zeilnegen zijn verboden in windparken.

ECOOB ging hier ter rade bij Prof. Steven Degraer van het Koninkijk Instituut voor Natuurwetenschappen. Hij presenteerde zijn visie tijdens onze laatste Algemene Vergadering.

In de Noordzee zijn beschermde vegantatieve afgebakend. Deze vormen natuulke klimaatbuffers en zijn cruciaal voor herstel van biodiversiteit. De technlese van de windparken is dus nog belangrijk. Samen met het WVF parden we via voor niet stadten ten zarden van regionale. Die zijn een heer en daar is zeker nog werk aan te winkel. Wat zees wetenschappelijk onderzoek met dat zij enkele windturbine lagen lijn om op het land.

Windparken goed beschouwd staan zowel grote en het verhelen als voordeel ten opzichte van windparken op het land zijn at een vast verpand krijgen. Vermits deze betonalase zich nooit bevind naer een kunk of hoogde van de kwaliteit wearden windturbineparken daarom sowieso overal in zee gestalld.

Vissen kunnen tot op zake aldade geinstlluerd worden op dooroot de vibrates van de fundering of hun normhide habitat. Veel viezen zown chemische, zeer groot opbrengst. de strekdes van hun gensintieven. Door pritmarijk meer de ze klas beschikbagged werden. Eertle onder waar virskel van de communicatie en schtructuur van zeebodem. Dat is noend beter lipwex de helicater op de zeegeschoteren is de geluid te verwachten. De aanwezhijheid van unidshisatie is ook it elektromagnetidache stoning. De impact van het onderwatergeluid op de trillingen onder water te miminiseren worden specifieke funderieger en gladetdomhede trillingen aangepast bord tot de vielden. Met andere worden gladeitomen aangebrocht dat lijken het trillgen tegerhouden. Er bestaan daaruit zowel korr net officiële geluids- en trillingsnormen.

Op vlak van fauna en flora resulteert de aanwezigheid van fundeingen, masten en erosiebeachering in het ontstaan van een significant verhoogde biomassa en biodiversiteit. Voor aquacultuur bieden windturbineparken nieuwe kansen (mosel- en zeetierreeketeelt).

Onderzoek wees ul dat in bestaande wndparken geen significante effecten op de vispopulaties aantoonber waren. Dat worden ondanks de fundeingen wan wndturbines meest een andere ecosysteem aangetrokken dan op andere plasten, in het bijzonder onderl de storblokken dat gekoeld wontt nm stalen legger te gaan. Sommige soorten madan dus hun thuis rond wndturbines, c.g. de petrijs die de zone gebruikt om te foerageren. Ei zijn dan ook veel prazen te orden.

Ret cooperatiaves goidschoperd is onderzoek met zorg voor de omgeving noodzakelijk. In het geval van windparken in de Noordzee betekent dit dat cooperatieve samenerkingen meer gemotiveerd zijn dan internationale partijen om de bestaande 'gezondheid' van de Noordzee te behoeden en om natruurbehud te bevorderen.

Windenergie op zee is één van de goedkopere en schonere manieren om de CO2-uitstoot te verlagen. Met de komst van het nieuwe Prinses Elisabethpark breidt het aantal windturbines in het Belgisch deel van de Noordzee de komende jaren uit, in de eerste fase met ongeveer 7 gigawatt. Tegen 2050 wil de overheid de productie van windenergie opdrijven van 30 tot 300 gigawatt. 

Wind is een gemeengoed. Van de voordelen moet dus iedereen kunnen genieten. Wij willen de mensen zeggenschap geven over de productie en het gebruik van energie uit de Noordzee. Dat is belangrijk voor onze energiezekerheid en energieonafhankelijkheid. 

Door burgers en bedrijven toegang te geven tot de betaalbare energie van de Noordzee plukken zij de vruchten van de energietransitie. Zo wordt voorkomen dat burgers en bedrijven slechts geconfronteerd worden met de nadelen (investeringen in de woning om van het gas of te komen, windturbines en zonnevelden in de omgeving) terwijl de voordelen, een stabiele en betaalbare prijs van energie, alleen bereikbaar zijn voor de grote industrie of worden “weggegeven” aan grote internationale bedrijven. De betrokkenheid bij Wind op Zee kan enthousiasmeren en activeren om op meer vlakken een bijdrage te leveren aan de energietransitie. 

Gelet op het regulerend kader zullen dit de enige beschikbare windenergie investeringsmogelijkheden in België zijn, in de volgende 10 - 15 jaar. 

In de toekomst zullen gezinnen meer elektriciteit verbruiken dan nu (warmtepompen, elektrische auto’s, …). Studies geven aan dat het gemiddelde verbruik zal stijgen van 3,5 MWh naar 11 MWh / jaar (gemiddelde voor, gezinnen). Met enkel zonnepanelen redden we het dus niet.

ECOOB investeert in 2025, via Seacoop, in Northwind, een bestaand windpark op de Lodewijkbank, 37 km van de kust, bestaande uit 72 windturbines. Het project startte in 2005 en werd operationeel in 2014 met een capaciteit van 216 MW genoeg om 250.000 families van groene stroom te voorzien en 309.000 kg. CO2-emissie te vermijden. 

Naast Seacoop is dit windpark ook eigendom van Aspiravi Offshore en de Vlaamse Energie Holding. Er is een natuurlijke affiniteit met deze partijen omdat zij enerzijds 100% Belgisch zijn, en anderzijds een samenwerkingsverband zijn van 94 gemeenten die zich bovendien op een coöperatieve wijze hebben verenigd. 

De investering van ECOOB loopt via Seacoop cv, de coöperatie speciaal opgericht door alle energiecoöperaties samen. Wij zijn dus aandeelhouder van Seacoop, en Seacoop wordt aandeelhouder in het windpark. 

Dat is een eerste stap. Momenteel wordt ook een “tender” ingevuld als antwoord op de aanbesteding van de Federale Overheid voor de gunning van een concessie voor het bouwen van een nieuw windpark op zee in de Princes Elisabethzone. Seacoop zal samen met andere marktpartijen in de vorm van een consortium solliciteren voor deze concessie. 

Belangrijk is dat deze aanbesteding burgerparticipatie ingebakken heeft in de criteria. Een indiener zal beoordeeld worden om de mate van burgerparticipatie en hoe hij dit organiseert. Daar staan punten op die meegenomen worden in de weging van de indiening en dus het verschil kunnen maken. Dat maakt van Seacoop “een sexy partner” voor alle marktpartijen.

Het consortium beschikt over heel wat historische ervaring en wetenschappelijke kennis om de rendabiliteit in te schatten op basis van financiële modellen waar alle variabelen in verwerkt zijn (kostenstructuur, afschrijvingscycli, subsidies, gemiddelde en piekwindintensiteit, netcongesties en downtime, investerings-, financierings- en beheerskosten, …). Gezien de omvang van de investeringen wordt hier het voorzichtigheidsprincipe als uitgangsbasis genomen.

Er is een grondig onderzoek gebeurd op financiële waardering, en dat is getoetst door externe partijen zodat onafhankelijk gegarandeerd is. De door hen berekende conclusies wezen uit dat er geen redenen zijn om de betrouwbaare en het historisch rendement in twijfel te trekken.

De ontwikkeling van de Prinses Elisabethzone, waar de volgende Belgische offshore windparken moeten komen, loopt momenteel vertraging op. In die context maakt een investering in Northwind het mogelijk om vandaag al concreet de burgerparticipatie in windenergie op zee te versterken, zonder te wachten op de bouw van nieuwe windparken. Zo laten we het speelveld niet uitsluitend aan multinationals.

Met de aankoop van 3% extra in Northwind stijgt het aandeel van de Belgische burgercoöperaties van 7% naar 10%. Burgers zijn zo mede-eigenaar van het equivalent van zeven windturbines van het windpark, dat op ongeveer dertig kilometer voor de Belgische kust ligt.

Dit is een belangrijke stap: burgers zijn niet alleen consumenten van hernieuwbare elektriciteit, maar worden ook mede-eigenaar van de infrastructuur die deze energie produceert.

Het financieren, bouwen, uitbaten, en onderhouden van een windmolenpark is een complexe aangelegenheid. Vandaar dat de nodige expertise steeds wordt samengebracht in een consortium dat eigenaar wordt van een windmolenpark op zee. België speelt in de Champions League inzake kennis en ervaring. ECoOB maakt deel uit van Seacoop cv. Dit is een coöperatieve vennootschap opgericht door alle energiecoöperaties in België om op die manier een krachtige en gelijkluidende stem te kunnen opeisen voor burgerenergie op zee. Seacoop vormt samen met een aantal marktpartijen een consortium waar volgende partijen deel van uit maken: Otary (bestaande uit DEME, Aspiravi een samenwerkingsverband tussen gemeenten, en een aantal Waalse intercommunales), OceanWind (EDP en Engie) en Eneco (Nederlandse elektriciteitsleverancier). We willen met commerciële marktpartijen samenwerken om kennis en kapitaal te verzamelen, maar enkel op voorwaarde dat ze minstens 10% van de investering en productie overlaten aan de directe burgerparticipatie.

Naast Seacoop is Aspiravi Offshore (onderdeel van Aspiravi waarin gemeenten de voornamste aandeelhouders zijn via leash holdings zoals Nuhma, Creatic, VEH...) en Sumitomo (die het aandeel van de Colruyt groep overnam) mede-eigenaars van Northwind.

SeaCoop cvso is op 15 april 2022 gericht met het doel burgers de mogelijkheid te bieden mee te investeren in windturbines op zee en tegelijk de opgewekte energie ook zelf te gebruiken. Deze energiecoöperatie heeft 34 bestaande coöperaties als aandeelhouder, waaronder ECoOB. Enkel wanneer alle Belgische coöperaties zich verenigen kunnen we een gelijkwaardige en gerespecteerde partner worden voor de windparkenindustrie. Bovendien laten we ons op die manier niet uit elkaar spelen door de grote spelers in dit veld (baggeraars, investeerders, banken, studiebureaus,…).

Seacoop zal niet alleen in een ontwikkeling van een nieuw windpark stappen. Dat vergt een consortium van partijen, enerzijds om de risico’s te spreiden, voldoende kapitaal te mobiliseren en de nodige knowhow zowel technisch, juridisch als financieel te borgen. Seacoop streeft naar een participatie van om en bij de 20% in dit consortium.

Seacoop beschikt momenteel over 5 personeelsleden, die betaald worden vanuit het kapitaal dat ingebracht is door de participerende energiecoöperaties, aangevuld met projectsubsidies voor onderzoek.

Bij SeaCoop beslissen we met instemming. Het betekent dat elke coöperatie een even sterke impact kan hebben op de beslissingen die de algemene vergadering neemt. Net zoals bij ECOOB geldt één participiant is één stem, onafhankelijk van het geïnvesteerde kapitaal. De combinatie van een sterke lokale verankering en combinatie met de democratische organisatie van Seacoop geven een groot gewicht aan de stem van de burgers.

Onze energie is een campagne, waarbij we burgers uitnodigen om mee te investeren en zo de burgercontrole, burgeronafhankelijkheid, en democratische controle over onze hernieuwbare energie te versterken. De participerende burgers krijgen ook de mogelijkheid om de stroom geleverd te krijgen tegen een transparante prijssetting, waardoor ze zeggenschap kunnen uitoefenen. Via de grotere betrokkenheid van de burgers doen we ook aan sensibilisering voor hernieuwbare energie en vraagsturing en stuwen we de energietransitie vooruit. De genoemde campagne wordt gezamenlijk gefinancierd vanuit de werkingsmiddelen die de participerende energiecoöperaties ter beschikking stellen van Seacoop cv.

Windmolenparken worden gebouwd door grote consortia om de nodige expertise en kapitaal te kunnen verzamelen. We moeten met één stem krachtig de Belgische burger vertegenwoordigen. Geen enkele burgercoöperatie is individueel in staat om deze rol als gelijkwaardige partner op te nemen in een dergelijk consortium. Samen kunnen we dit wel.

SeaCoop is de projectvennootschap die de directe burgerparticipatie organiseert. SeaCoop werkt met kapitaal van zijn leden (de energiecoöperaties). Burgers kunnen insteken via een lid van SeaCoop. 'Onze energie' is een campagneraam om dit nieuwe grote project kenbaar te maken bij het brede publiek.

De Prinses Elisabethzone is een aangewezen gebied in het Belgische deel van de Noordzee, bestemd voor de uitbreiding van offshore windenergiecapaciteit. Deze zone beslaat ongeveer 285 km² en is onderverdeeld in drie kavels. De huidige gunning is enkel voor kavel 1 met een geplande capaciteit van 700 MW. Kavel 2 en 3 hebben een capaciteit variërend tussen 1.225 MW en 1.400 MW.